Cách backwash bình lọc cát là một trong những kiến thức quan trọng nhưng thường bị nhiều chủ bể bỏ qua. Không ít người chỉ thực hiện khi nước đã đục hoặc máy bơm hoạt động yếu. Lúc đó, hệ thống lọc đã làm việc trong tình trạng quá tải và hiệu quả xử lý nước giảm đáng kể.
Bình lọc cát có nhiệm vụ giữ lại bụi bẩn, tóc, lá cây và các chất hữu cơ trong nước. Sau một thời gian vận hành, lớp cát lọc sẽ tích tụ nhiều cặn. Nếu không được làm sạch bằng phương pháp Backwash, lưu lượng nước giảm, áp suất tăng và chất lượng nước ngày càng kém.
Hiểu đúng cách backwash bình lọc cát sẽ giúp hệ thống lọc hoạt động ổn định, nước luôn trong sạch, giảm chi phí hóa chất và kéo dài tuổi thọ của máy bơm cũng như bình lọc.
1. Backwash Bình Lọc Cát Là Gì?
1.1 Backwash là gì?
Backwash hay còn gọi là rửa ngược bình lọc cát, là quá trình đảo chiều dòng nước bên trong bình lọc để làm sạch lớp cát lọc.
Ở chế độ lọc thông thường, nước đi từ trên xuống dưới và cặn bẩn được giữ lại trong lớp cát. Khi chuyển sang chế độ Backwash, nước sẽ đi theo chiều ngược lại. Áp lực nước làm tơi lớp cát, cuốn toàn bộ cặn bẩn ra ngoài theo đường xả.
Sau khi hoàn thành, lớp cát trở nên sạch hơn và sẵn sàng tiếp tục chu trình lọc.
1.2 Vì sao cần Backwash?
Sau nhiều giờ hoạt động, lượng cặn bẩn tích tụ trong cát lọc ngày càng nhiều.
Nếu không Backwash đúng lúc, nước sẽ khó đi qua lớp cát. Máy bơm phải làm việc với áp suất cao hơn để duy trì lưu lượng.
Điều này dẫn đến nhiều vấn đề như nước đục, rêu phát triển, hóa chất tiêu hao nhiều hơn và thiết bị nhanh xuống cấp.
Vì vậy, Backwash là công việc bảo dưỡng định kỳ không thể thiếu đối với bất kỳ hệ thống lọc cát nào.

2. Khi Nào Cần Backwash Bình Lọc Cát?
Không nên Backwash theo cảm tính hoặc theo lịch cố định.
Thời điểm phù hợp cần dựa vào tình trạng thực tế của hệ thống.
2.1 Khi áp suất bình lọc tăng
Đây là dấu hiệu chính xác nhất.
Trên mỗi bình lọc đều có đồng hồ áp suất.
Khi áp suất tăng khoảng 0,3–0,5 bar so với mức bình thường, đã đến lúc cần Backwash.
2.2 Khi lưu lượng nước yếu
Nếu đầu trả nước chảy yếu hơn trước nhưng máy bơm vẫn hoạt động bình thường, rất có thể lớp cát lọc đã bị bít kín bởi cặn bẩn.
Backwash sẽ giúp khôi phục lưu lượng nước.
2.3 Khi nước bắt đầu đục
Nếu nước chuyển đục dù các chỉ số pH và clo vẫn đạt tiêu chuẩn, nguyên nhân có thể đến từ bình lọc.
Lúc này nên kiểm tra áp suất và thực hiện Backwash nếu cần.
2.4 Sau khi xử lý rêu hoặc Shock Clo
Sau khi diệt rêu hoặc Shock Clo, xác tảo và các chất hữu cơ sẽ được giữ lại trong bình lọc.
Đây là thời điểm nên Backwash để tránh quá tải vật liệu lọc.
3. Chuẩn Bị Trước Khi Backwash
Thực hiện đúng bước chuẩn bị sẽ giúp quá trình Backwash an toàn và hiệu quả hơn.
3.1 Kiểm tra mực nước bể
Trong quá trình Backwash, hệ thống sẽ xả một lượng nước ra ngoài.
Nếu mực nước đang thấp, nên cấp thêm nước trước khi thực hiện.
3.2 Kiểm tra đường xả
Đảm bảo đường ống xả hoạt động bình thường.
Không để nước bẩn chảy ngược hoặc gây ngập khu vực kỹ thuật.
3.3 Kiểm tra đồng hồ áp suất
Ghi nhớ mức áp suất hiện tại để dễ dàng đánh giá hiệu quả sau khi hoàn thành Backwash.
4. Cách Backwash Bình Lọc Cát Đúng Kỹ Thuật
Đây là quy trình được hầu hết các nhà sản xuất bình lọc cát khuyến nghị.
Bước 1. Tắt máy bơm
Luôn tắt hoàn toàn máy bơm trước khi chuyển van đa cổng.
Không được xoay van khi hệ thống vẫn còn áp lực.
Bước 2. Chuyển van sang Backwash
Sau khi máy đã dừng, chuyển van 6 chức năng sang vị trí Backwash.
Đảm bảo van đã vào đúng vị trí trước khi khởi động.
Bước 3. Khởi động máy
Bật máy bơm.
Quan sát nước tại đường xả.
Ban đầu nước sẽ có màu đục.
Tiếp tục cho đến khi nước trở nên trong hơn.
Thông thường thời gian Backwash kéo dài từ 2–5 phút.
Bước 4. Tắt máy bơm
Sau khi nước trong, tắt máy.
Không chuyển van khi máy vẫn còn chạy.
Bước 5. Chuyển sang chế độ Rinse
Đưa van sang vị trí Rinse.
Khởi động máy khoảng 20–30 giây.
Bước này giúp ổn định lại lớp cát và cuốn phần cặn còn sót ra ngoài.
Bước 6. Trở về chế độ Filter
Tắt máy.
Chuyển van về Filter.
Khởi động hệ thống trở lại.
Kiểm tra đồng hồ áp suất và lưu lượng đầu trả.
Nếu áp suất giảm và nước chảy mạnh hơn, quá trình Backwash đã thành công.

5. Những Sai Lầm Khi Backwash Bình Lọc Cát
5.1 Không tắt máy trước khi chuyển van
Đây là lỗi phổ biến nhất.
Việc chuyển van khi máy đang chạy có thể làm hỏng gioăng và van đa cổng.
5.2 Không sử dụng chế độ Rinse
Nhiều người bỏ qua bước này.
Hậu quả là cặn bẩn còn sót lại sẽ quay trở lại bể khi chuyển sang chế độ Filter.
5.3 Backwash quá lâu
Không phải Backwash càng lâu càng sạch.
Việc xả quá lâu chỉ làm lãng phí nước và không mang lại hiệu quả đáng kể.
5.4 Backwash quá thường xuyên
Nếu Backwash khi bình lọc vẫn còn sạch, lớp cát chưa kịp tạo khả năng giữ cặn tối ưu.
Điều này có thể làm giảm hiệu quả lọc và tăng lượng nước tiêu hao.
5.5 Không theo dõi áp suất bình lọc
Nhiều chủ bể chỉ Backwash theo lịch cố định.
Cách làm này chưa tối ưu.
Nên dựa vào đồng hồ áp suất và tình trạng thực tế của hệ thống để quyết định thời điểm phù hợp.

